ಸುಣ್ಣಂಬಳ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್: ಯಕ್ಷಗಾನದ ಕಲಾಪ್ರಭೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿದ ದೀಪಶಿಖೆ

ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಆಟ ಕೂಟಗಳ ಸರದಾರ ಎಂದೇ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ಅರ್ಹವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸುಣ್ಣಂಬಳ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್, ತೆಂಕು-ಬಡಗಿನ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೇಡಿಕೆಯಿರುವ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಪ್ತವಾಗುವ ಕಲಾವಿದ. ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಲೇಖನ.

✍️ ಕುಮಾರ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಮುಳಿಯಾಲ
ಮೇಳದ ಚೆಂಡೆ–ಮದ್ದಳೆಯ ನಾದವು ಗಗನದೆತ್ತರ ಚಿಮ್ಮಿದಾಗ, ರಂಗಸ್ಥಳದ ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ವೇಷಗಳು ಜೀವ ತಳೆಯುವಾಗ, ಪೇಟೆಯ ಗದ್ದಲವನ್ನೂ ಮೀರಿ ಸುದೀರ್ಘ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಭಕ್ತಿ, ಭಾವ, ರಸಾನುಭವಗಳ ಮಹಾಪೂರವೇ ಹರಿಯುವಾಗ, ಆ ಕಲಾಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುವ ಕೆಲವು ಧ್ವನಿಗಳು ಕೇವಲ ಕಿವಿಗೆ ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ನೇರವಾಗಿ ಹೃದಯವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನ.ಇನ್ ಅಪ್‌ಡೇಟ್ಸ್ ಪಡೆಯಲು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ | ಟ್ವಿಟರ್ | ಯೂಟ್ಯೂಬ್ | ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.

ಅಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಧ್ವನಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದ್ದು ಸುಣ್ಣಂಬಳ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರ ಕಂಠಸ್ವರ. ಅದು ಕೇವಲ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲ; ಯಕ್ಷಗಾನದ ಆತ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ನಾದ. ಅದು ಕೇವಲ ಪಾತ್ರಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ; ಪಾತ್ರದ ಅಂತರಂಗವನ್ನೇ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುವ ಕಲಾಸಾಧನೆ. ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಅವರು ಕೇವಲ ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಧರ್ಮವನ್ನಾಗಿ, ಸಾಧನೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರವೂ ಅವರ ಅಭಿನಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಯಿತು. ಹಾಡಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಗವೂ ರಸಿಕರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅನುರಣಿಸಿತು. ತಾಳಮದ್ದಳೆಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾತೂ ಚಿಂತನೆಗೆ ಹಚ್ಚುವ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಹೊಳಪನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.

ರಂಗವೇ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ದೇವಾಲಯ; ಪಾತ್ರವೇ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವ; ಕಲಾಪ್ರಸ್ತುತಿಯೇ ಪೂಜೆ. ಈ ಭಾವವನ್ನು ಕೇವಲ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳದೆ, ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಕಲಾವಿದ ಸುಣ್ಣಂಬಳ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರು.
ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕಲೆಯತ್ತ ಒಲವು ಗುರುಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆಯ ಆರಂಭ. 1964ರ ನವೆಂಬರ್ 19ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೆರುವಾಯಿ ಗ್ರಾಮದ ಸುಣ್ಣಂಬಳ ಎಂಬ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಾತಾವರಣವಿರುವ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಕೆ.ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ ಮತ್ತು ಪರಮೇಶ್ವರಿ ಅಮ್ಮನವರ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಕಲೆಯತ್ತ ವಿಶೇಷ ಒಲವು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದಿತ್ತು.

ಕನ್ಯಾನದ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಅಡ್ಯನಡ್ಕದ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರೂ, ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿಸಿದ್ದು ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಗ, ತಾಳ, ಲಯ ಮತ್ತು ಪದಗಳ ಲೋಕ. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳ ಅಕ್ಷರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಕಲಾಭಾಷೆಯೂ ಅವರೊಳಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.

1981ರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ನಾಟ್ಯವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಸೂರಿಕುಮೇರು ಗೋವಿಂದ ಭಟ್, ನೆಡ್ಲೆ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ ಮತ್ತು ಅಳಿಕೆ ರಾಮಯ್ಯ ರೈ ಅವರಂತಹ ಹಿರಿಯ ಗುರುಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳು ಅವರ ಕಲಾಸಾಧನೆಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಬುನಾದಿಯಾದವು. ಕಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ, ಗುರುಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಪರಿಶ್ರಮ ಈ ಮೂರರ ಸಮನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಲಾಪಯಣಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ದಿಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು.

ಕಟೀಲು ಮಾತೆಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಮೀರಿದ ಕಲಾಸೇವೆ
ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ತಿರುಗಾಟದ ಅನುಭವ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರು ಕಟೀಲು ಮೇಳವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಕಟೀಲು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯೇ ಅವರ ಕಲಾಸಾಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕರ್ಮಭೂಮಿಯಾಯಿತು.

1982ರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಕಟೀಲು ಮೇಳದ ಕಲಾಸೇವೆ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಮೀರಿದ ನಿರಂತರ ಪಯಣ. ಇದು ಕೇವಲ ವರ್ಷಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಲ್ಲ; ಒಂದು ಕಲಾವಿದ ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಭಾಗವನ್ನೇ ಕಲೆಗೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೇವೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ಅಪೂರ್ವ ನಿಷ್ಠೆಯ ಪ್ರತೀಕ.

1986ರಲ್ಲಿ ಮೇಳದ ಪ್ರಬಂಧಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಅವರು, ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ರಂಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತೋರುವ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಘಟಕನಾಗಿಯೂ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು. ಇಂದು ಕಟೀಲಿನ ಏಳು ಮೇಳಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅವರ ಅನುಭವ, ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಬದ್ಧತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಕಟೀಲು ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಭಕ್ತಿಯ, ಸೇವೆಯ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಯ ಸಂಗಮಸ್ಥಳ. ಕಟೀಲು ಮಾತೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಚಲ ಶ್ರದ್ಧೆಯೇ ಅವರ ಕಲಾಪಯಣಕ್ಕೆ ನಿರಂತರ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಸೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

ಪಾತ್ರಗಳ ಪರಕಾಯ ಪ್ರವೇಶ
ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರ ಕಲಾಸಂಪತ್ತಿನ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಅವರ ಪಾತ್ರವೈವಿಧ್ಯ. ನಾಯಕ, ಪ್ರತಿನಾಯಕ, ಪೌರಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಚಿಂತಕ, ಹಾಸ್ಯಪಾತ್ರ ಹೀಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವದ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೂ ಜೀವ ತುಂಬಬಲ್ಲ ಅಪರೂಪದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅವರದು.

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಾಂತತೆ, ಶ್ರೀರಾಮನ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆ, ನಳನ ಮೃದುಸ್ವಭಾವ, ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಸತ್ಯಸಂಧತೆ – ಇಂತಹ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರದ ಆಂತರಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ ಅವರ ಅಭಿನಯ ಗಮನಾರ್ಹ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಜಾಬಾಲಿಯ ವಾಗ್ವಿಲಾಸ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ತಪೋಬಲ, ದೇವೇಂದ್ರನ ಗಾಂಭೀರ್ಯ, ದಕ್ಷನ ಅಹಂಕಾರ ಇಂತಹ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತಿನ ಪ್ರಭಾವ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯತೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾವಣನ ಗಂಭೀರ ಕಂಠ, ವಾಲಿಯ ಶೌರ್ಯ, ಕೀಚಕನ ದರ್ಪ, ಕಂಸನ ಅಹಂಕಾರ, ಕೌರವನ ಛಲ, ರಕ್ತಬೀಜನ ದ್ವಂದ್ವ, ಭೀಷ್ಮನ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆ , ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅವರ ಅಭಿನಯದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಇನ್ನು ದಾಶರಾಜನಂತಹ ಪಾತ್ರಗಳ ಆಳವಾದ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ನಿಲುವು, ಚಂದಗೋಪನ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ, ಕೈಲಾಸ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯ ಸವಾಲಿನ ಮಾತುಗಾರಿಕೆ... ಇಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಅವರಿಗಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರಕ್ಕೂ ಅದರದ್ದೇ ಆದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಭಾಷೆ, ಭಾವ ಮತ್ತು ದೇಹಭಾಷೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಪಾತ್ರದ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಭಿನಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭದ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರ ವಿಶೇಷತೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅದರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಾತ್ರದ ಭಾವಲೋಕವನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಆ ಪಾತ್ರದ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವರ ಕೆಲವು ಪಾತ್ರಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮುಗಿದ ಮೇಲೂ ರಸಿಕರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.

ಸ್ವರ, ನಟನೆ, ಅಭಿನಯ - ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮ
ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ವೇಷಧಾರಣೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಂಠಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ರಾಗಜ್ಞಾನ, ಲಯಪ್ರಜ್ಞೆ, ದೇಹಭಾಷೆ, ಮುಖಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಮನ್ವಯಗೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಲಾಪ್ರಸ್ತುತಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಆಯಾಮಗಳ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಂಗಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರಭಾರ, ಶ್ರುತಿಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ರಾಗದ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತ ಅವರ ಗಾಯನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಲಯ ಮತ್ತು ಛಂದಸ್ಸಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಚಲನೆ, ಪಾತ್ರದ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ದೇಹಭಾಷೆ ಹಾಗೂ ಭಾವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಮುಖಭಾವಗಳು ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತವೆ.

ಮಾತಿನ ಏರಿಳಿತ, ನೋಟದ ನಿಖರತೆ, ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಸಹಜತೆ – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವರ ರಂಗಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಸ್ವರ, ನಟನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯ ಎಂಬ ಮೂರು ಕಲಾಧಾರೆಗಳು ಅವರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯಾಗಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಲಾನುಭವವಾಗಿ ಆಸ್ವಾದಿಸಬಹುದು.

ತರ್ಕ, ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯದ ಸಂಗಮ
ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಅನುಭವದ ಜೊತೆಗೆ ತಾಳಮದ್ದಳೆಯ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 1999ರಿಂದ ತಾಳಮದ್ದಳೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾದ ಅವರು, ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಕಲಾಮುಖವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು.

ತಾಳಮದ್ದಳೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಧರ್ಮಸಂಕಟ, ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆ, ನೈತಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ಸಂವಾದಗಳ ವೇದಿಕೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಾತಿನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕಿಂತಲೂ ವಿಚಾರದ ಆಳ, ತರ್ಕದ ಬಲ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭೋಚಿತ ಮಂಡನೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶಗಳ ಸಮನ್ವಯವಿದೆ.

ಪೀಠಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವುದು, ಮಂಡನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದು, ಖಂಡನೆಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಳಿಯ ವಾದದ ಒಳಸುಳಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಉಪಸಂಹಾರದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರದ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ನಿಲುವಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ತೂಕ ನೀಡುವುದು ಅವರ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು.

ಕರ್ಣ–ಅರ್ಜುನರ ಧರ್ಮಸಂಕಟ, ರಾವಣ–ವಿಭೀಷಣರ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭಿನ್ನಮತ, ಭೀಷ್ಮನ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆ, ಕೌರವನ ವಾದಸರಣಿ, ವಾಲಿಯ ಧಾರ್ಷ್ಟ್ಯ – ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರದ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಆ ಪಾತ್ರದ ಮನೋಭೂಮಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಯ ನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅವರಲ್ಲಿದೆ.

ತಾಳಮದ್ದಳೆಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸಂಭಾಷಣೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೇಳುಗರನ್ನು ವಿಚಾರದ ಆಳಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ತಾಳಮದ್ದಳೆ ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಲಾಪ್ರಕಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಪುರಾಣ, ತತ್ತ್ವ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವ ಬೌದ್ಧಿಕ ವೇದಿಕೆಯೂ ಹೌದು.

ಗುರುಕೃಪೆ, ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲ, ಮಾತೆಯ ಅನುಗ್ರಹ
ಯಾವುದೇ ಕಲಾಸಾಧನೆಯ ಹಿಂದೆ ಕಲಾವಿದನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಿಶ್ರಮ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಗುರುಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಕುಟುಂಬದ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ಶಕ್ತಿಯೂ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಮೂರು ಅಂಶಗಳು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ.

ಪತ್ನಿ ಕಮಲಾಕ್ಷಿಯವರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ, ಮಗಳು ಪ್ರಜ್ಞಾಳ ಪ್ರೀತಿ ಹಾಗೂ ಹಾರೈಕೆಗಳು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನವನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ಕಲೆಯನ್ನೇ ಬದುಕಿನ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುಟುಂಬದವರು ನೀಡುವ ಸಹಕಾರ ಎಷ್ಟು ಅಮೂಲ್ಯವಾದದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರ ಜೀವನಪಯಣವೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ತಮ್ಮ ಸಾಧನೆಯ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಗುರುಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದ, ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಕಟೀಲು ಮಾತೆಯ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಅವರ ವಿನಯವೂ ಗಮನಾರ್ಹ. ತಮ್ಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಿರಿಮೆಯಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಲೆಯನ್ನೇ ಬದುಕಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಅಪರೂಪದ ಸಾಧಕ
ಸುಣ್ಣಂಬಳ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರ ಕಲಾಪಯಣವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಕಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಚಲ ನಿಷ್ಠೆ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂಘಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಳಮದ್ದಳೆಯ ಮೂಲಕ ವಿಚಾರವನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರೌಢಿಮೆಯೂ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಮೀರಿದ ಕಟೀಲು ಮೇಳದ ಸೇವೆ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಛಾಪು, ಸ್ವರ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯದ ಸಮನ್ವಯ, ತಾಳಮದ್ದಳೆಯ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಾರಿಕೆ – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವರ ಕಲಾಸಾಧನೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ಮಜಲುಗಳು.

ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ನಿಜವಾದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುರಸ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಸನ್ಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆತ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಆತನ ಕಲೆಯಿಂದ ಎಷ್ಟು ಜನರು ರಸಾನುಭವ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಆತನ ಸಾಧನೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.

ಆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸುಣ್ಣಂಬಳ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರು ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿರುವ ಕಲಾವಿದರೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಅವರ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ನಾದವಿದೆ; ಅಭಿನಯದಲ್ಲಿ ಭಾವವಿದೆ; ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವವಿದೆ; ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿದೆ.

ಕಟೀಲು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಮಾತೆಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿಯ ಬದುಕು ದೊರೆಯಲಿ. ಅವರ ಕಲಾಸಾಧನೆಯ ದೀಪ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾಲ ಉಜ್ವಲವಾಗಿ ಬೆಳಗಲಿ. ಅವರ ಅನುಭವ, ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಕಲಾಪ್ರಜ್ಞೆ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಲಿ.

ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಲಾಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿರುವ ಸುಣ್ಣಂಬಳ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರಿಗೆ ಸಮಸ್ತ ಯಕ್ಷಗಾನಾಭಿಮಾನಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಶುಭಾಶಯಗಳು ಶುಭಾಶಯಗಳು.

ಕಾಮೆಂಟ್‌‌ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಮಾಡಿ

ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಿಳಿಸಿ

ನವೀನ ಹಳೆಯದು